Τί σημαίνει «ἀκούω τὴ φωνὴ τοῦ Θεοῦ» καὶ πῶς τὴν ἀκούω; Καὶ γιατὶ στὴ Θεία Λειτουργία λέμε στὸν ἱερέα «Καὶ μετὰ τοῦ πνεύματός σου»;
Ἡ φωνὴ τοῦ Θεοῦ δὲν εἶναι θόρυβος
Ὅταν ὁ προφήτης Ἠλίας περίμενε τὸν Θεὸ στὸ ὄρος Χωρήβ, ὁ Κύριος δὲν φανερώθηκε μέσα στὸν σφοδρὸ ἄνεμο, οὔτε στὸν σεισμό, οὔτε στὴ φωτιά. Φανερώθηκε σὲ «φωνὴ αὔρας λεπτῆς» (Γ΄ Βασ. 19,12). Ἔτσι μιλάει συνήθως ὁ Θεός: ἥσυχα, ταπεινά, χωρὶς νὰ ἐκβιάζει. Γι᾿ αὐτὸ τὴ φωνή Του δὲν τὴν ἀκοῦμε μὲ τὰ αὐτιά, ἀλλὰ μὲ μιὰ καρδιὰ ποὺ ἡσυχάζει.
Ποῦ ἀκοῦμε τὴ φωνή Του
- Στὴν Ἁγία Γραφή. Ὅταν διαβάζουμε τὸ Εὐαγγέλιο μὲ προσευχή, κάποια φράση «μᾶς ἀγγίζει» καὶ καταλαβαίνουμε ὅτι ἀπευθύνεται σὲ μᾶς. Αὐτὸ εἶναι φωνὴ Θεοῦ.
- Στὴ συνείδηση. Ἡ φωνὴ ποὺ μᾶς ἐλέγχει γιὰ τὸ κακὸ καὶ μᾶς σπρώχνει πρὸς τὸ καλὸ εἶναι ἕνα ἐσωτερικὸ κήρυγμα τοῦ Θεοῦ.
- Στὴν Ἐκκλησία καὶ στὸν πνευματικό. «Ὁ ἀκούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀκούει», λέει ὁ Κύριος στοὺς μαθητές Του (Λουκ. 10,16). Ἡ ταπεινὴ συμβουλὴ τοῦ πνευματικοῦ μας προστατεύει ἀπὸ τὸ νὰ μπερδέψουμε τὸ δικό μας θέλημα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ.
- Στὰ γεγονότα τῆς ζωῆς. Μιὰ πόρτα ποὺ κλείνει, μιὰ συνάντηση, μιὰ δοκιμασία μπορεῖ νὰ εἶναι λόγια τοῦ Θεοῦ, ποὺ τὰ καταλαβαίνουμε συχνὰ ἀργότερα.
Πῶς μαθαίνω νὰ ἀκούω
Ὁ Κύριος λέει: «Τὰ πρόβατα τὰ ἐμὰ τῆς φωνῆς μου ἀκούει, κἀγὼ γινώσκω αὐτά, καὶ ἀκολουθοῦσί μοι» (Ἰω. 10,27). Τὸ πρόβατο ἀναγνωρίζει τὴ φωνὴ τοῦ ποιμένα, ἐπειδὴ ζεῖ κοντά του. Ἔτσι καὶ ἐμεῖς:
- Μὲ σιωπή. Κλείνουμε λίγο τὸ κινητὸ καὶ τὸν θόρυβο τῆς ἡμέρας.
- Μὲ προσευχή, ὅπως ὁ μικρὸς Σαμουήλ: «Λάλει, Κύριε, ὅτι ἀκούει ὁ δοῦλός σου» (Α΄ Βασ. 3,9).
- Μὲ ὑπακοή. Ὅποιος ἐφαρμόζει ὅσα ἤδη ἄκουσε, ἀκούει καὶ περισσότερα.
- Μὲ προσοχὴ στὴν καρδιά. «Σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν» (Ψαλμ. 94,7-8).
Ἕνα σημάδι διάκρισης: Ἡ φωνὴ τοῦ Θεοῦ φέρνει εἰρήνη, ταπείνωση καὶ ἀγάπη, ἀκόμη κι ὅταν μᾶς ἐλέγχει. Ὅ,τι φέρνει ταραχή, ἔπαρση ἢ ἀπελπισία δὲν εἶναι ἀπὸ τὸν Θεό.
«Καὶ μετὰ τοῦ πνεύματός σου»
Στὴ Θεία Λειτουργία ὁ ἱερέας μᾶς εὐλογεῖ: «Εἰρήνη πᾶσι» ἢ «Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ… εἴη μετὰ πάντων ὑμῶν». Ὁ λαὸς ἀπαντᾷ: «Καὶ τῷ πνεύματί σου» ἢ «Καὶ μετὰ τοῦ πνεύματός σου». Δηλαδή: ἡ εἰρήνη καὶ ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ νὰ εἶναι καὶ μὲ τὴ δική σου ψυχή.
Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἐξηγεῖ ὅτι μὲ αὐτὴ τὴν ἀπάντηση ὁ λαὸς ὁμολογεῖ τὴν παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στὸν ἱερέα. Ὁ ἱερέας δὲν ἐνεργεῖ μὲ δική του δύναμη, ἀλλὰ μὲ τὴ χάρη τοῦ Πνεύματος ποὺ ἔλαβε στὴ χειροτονία.
Ἡ ἀπάντηση φανερώνει ἐπίσης ὅτι ἡ Λειτουργία εἶναι κοινὸ ἔργο ἱερέα καὶ λαοῦ. Ὁ ἱερέας εὔχεται γιὰ τὸν λαό, καὶ ὁ λαὸς εὔχεται γιὰ τὸν ἱερέα. Κανεὶς δὲν εἶναι θεατής. Ὅλοι προσευχόμαστε ὁ ἕνας γιὰ τὸν ἄλλον, ὡς ἕνα σῶμα.